{"id":1029,"date":"2021-02-05T13:36:06","date_gmt":"2021-02-05T12:36:06","guid":{"rendered":"http:\/\/pp32wloclawek.pl\/?page_id=1029"},"modified":"2026-01-13T22:19:40","modified_gmt":"2026-01-13T21:19:40","slug":"publikacje-nauczycieli-2","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/pp32wloclawek.pl\/?page_id=1029","title":{"rendered":"Publikacje nauczycieli"},"content":{"rendered":"
\n

CZYM JEST AGRESJA I JAK SOBIE Z NI\u0104 RADZI\u0106<\/strong><\/p>\n

W dzisiejszym \u015bwiecie stykamy si\u0119 z problemem agresji na wszystkich etapach edukacyjnych, r\u00f3wnie\u017c w przedszkolu. Przedszkole, w swojej wychowawczej roli, stara si\u0119 pom\u00f3c dziecku, kt\u00f3re przejawia zachowania agresywne, poszuka\u0107 przyczyn takich zachowa\u0144 oraz strategii przeciwdzia\u0142ania agresji. Okres przedszkolny to czas, w kt\u00f3rym dziecko nabywa mn\u00f3stwo nowych umiej\u0119tno\u015bci z zakresu rozwoju spo\u0142eczno-emocjonalnego. \u017beby adekwatnie zareagowa\u0107 na zachowania agresywne, musimy pozna\u0107 ich przyczyn\u0119 i zaplanowa\u0107 strategi\u0119 radzenia sobie z nimi.<\/p>\n

Czym jest agresja?<\/strong><\/p>\n

W literaturze mo\u017cna odnale\u017a\u0107 r\u00f3\u017cne definicje agresji. Definicja agresji, kt\u00f3ra mo\u017ce by\u0107 punktem wyj\u015bcia do rozwa\u017ca\u0144 na temat przemocy w przedszkolu, b\u0119dzie odnosi\u0142a si\u0119 do zachowa\u0144, kt\u00f3re wyrz\u0105dzaj\u0105 krzywd\u0119 innym osobom. Najcz\u0119\u015bciej spotykamy si\u0119 z agresj\u0105 instrumentaln\u0105, kiedy np. dziecko uderzy inne dziecko, bo chce bawi\u0107 si\u0119 zabawk\u0105, kt\u00f3r\u0105 ono akurat trzyma. Agresja wroga zdarza si\u0119 w przedszkolu zdecydowanie rzadziej. Polega najcz\u0119\u015bciej na na\u015bladowaniu agresywnych zachowa\u0144 zaczerpni\u0119tych z telewizji czy gier komputerowych. Istnieje r\u00f3wnie\u017c agresja psychiczna, a wi\u0119c m.in. odrzucenie, wrogie uwagi, obelgi, zaczepki, poni\u017caj\u0105ce i obra\u017caj\u0105ce gesty, miny.<\/p>\n<\/div>\n

\n

Przyczyny zachowa\u0144 agresywnych u dzieci w wieku przedszkolnym.<\/strong><\/p>\n

Zachowania agresywne u dzieci mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cnorodne przyczyny, kt\u00f3re cz\u0119sto s\u0105 z\u0142o\u017cone i zale\u017cne od wielu czynnik\u00f3w. Oto niekt\u00f3re z najwa\u017cniejszych przyczyn:<\/p>\n

    \n
  • Biologiczne uwarunkowania – niekt\u00f3re dzieci mog\u0105 mie\u0107 genetyczne predyspozycje do agresji. R\u00f3\u017cnice w poziomach neuroprzeka\u017anik\u00f3w, takich jak serotonina i dopamina, mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na temperament dziecka.<\/li>\n<\/ul>\n
      \n
    • Wp\u0142yw \u015brodowiska – dzieci, kt\u00f3re dorastaj\u0105 w \u015brodowisku, gdzie przemoc jest powszechna (np. w rodzinach z problemami przemocowymi lub w zorganizowanej przest\u0119pczo\u015bci), mog\u0105 na\u015bladowa\u0107 takie zachowania. D\u0142ugotrwa\u0142y stres i niepewno\u015b\u0107 sytuacji \u017cyciowej mog\u0105 tak\u017ce prowadzi\u0107 do frustracji i agresji.<\/li>\n
    • Modelowanie zachowa\u0144 – dzieci ucz\u0105 si\u0119 przez na\u015bladowanie. Je\u015bli w otoczeniu dziecka rodzice lub r\u00f3wie\u015bnicy stosuj\u0105 agresj\u0119 jako spos\u00f3b rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w, dziecko mo\u017ce przyj\u0105\u0107 taki spos\u00f3b post\u0119powania.<\/li>\n
    • Problemy emocjonalne – dzieci, kt\u00f3re maj\u0105 trudno\u015bci z regulowaniem emocji, mog\u0105 wyra\u017ca\u0107 frustracj\u0119 lub z\u0142o\u015b\u0107 poprzez agresj\u0119. Niekiedy mo\u017ce to by\u0107 spowodowane l\u0119kiem, depresj\u0105 lub zaburzeniami uwagi.<\/li>\n
    • Oczekiwania spo\u0142eczne i normy – w niekt\u00f3rych grupach spo\u0142ecznych lub kulturach, agresywne zachowania mog\u0105 by\u0107 akceptowane lub nawet nagradzane, co wp\u0142ywa na postrzeganie agresji przez dzieci jako akceptowalnego sposobu na wyra\u017canie siebie.<\/li>\n
    • Brak umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych – dzieci, kt\u00f3re nie rozwijaj\u0105 skutecznych umiej\u0119tno\u015bci komunikacyjnych i rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w, mog\u0105 si\u0119ga\u0107 po agresj\u0119 jako spos\u00f3b na radzenie sobie z trudnymi sytuacjami.<\/li>\n
    • Trudno\u015bci w nauce i frustracja – dzieci z problemami w nauce mog\u0105 do\u015bwiadcza\u0107 frustracji, co mo\u017ce prowadzi\u0107 do agresywnych zachowa\u0144, zar\u00f3wno w stosunku do siebie, jak i innych.<\/li>\n
    • Wiek i etapy rozwoju – zachowania agresywne mog\u0105 by\u0107 bardziej powszechne w pewnych etapach rozwoju, zw\u0142aszcza u ma\u0142ych dzieci, kt\u00f3re jeszcze nie nauczy\u0142y si\u0119 mo\u017cliwych alternatyw dla wyra\u017cania swoich emocji.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
      \n

      Zrozumienie tych przyczyn jest kluczowe dla rodzic\u00f3w, nauczycieli oraz specjalist\u00f3w pracuj\u0105cych z dzie\u0107mi w celu lepszego wspierania ich w nauce konstruktywnych sposob\u00f3w wyra\u017cania emocji i rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w. W\u0142a\u015bciwe podej\u015bcie, takie jak terapia, coaching spo\u0142eczny czy wsparcie ze strony doros\u0142ych, mog\u0105 pom\u00f3c dzieciom w radzeniu sobie z agresywnymi impulsami.<\/p>\n

      Sposoby radzenia sobie z agresj\u0105 w grupie przedszkolnej.<\/strong><\/p>\n

      Radzenie sobie z agresj\u0105 w grupie przedszkolnej jest kluczowym elementem zapewnienia dzieciom bezpiecznego i wspieraj\u0105cego \u015brodowiska. Oto kilka skutecznych sposob\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c w zarz\u0105dzaniu agresj\u0105 w takim kontek\u015bcie:<\/p>\n

        \n
      • Wczesna interwencja – odkrywanie sygna\u0142\u00f3w agresji zanim przekszta\u0142c\u0105 si\u0119 w powa\u017cniejsze incydenty. Nauczyciele i opiekunowie powinni by\u0107 czujni na wszelkie oznaki napi\u0119cia mi\u0119dzy dzie\u0107mi.<\/li>\n<\/ul>\n
          \n
        • Tworzenie zasad grupowych – ustalenie jasnych, zrozumia\u0142ych zasad dotycz\u0105cych zachowania w grupie. Wa\u017cne jest, aby dzieci mia\u0142y \u015bwiadomo\u015b\u0107 konsekwencji swoich dzia\u0142a\u0144.<\/li>\n
        • Edukacja emocjonalna – kszta\u0142cenie dzieci w zakresie rozpoznawania i wyra\u017cania emocji. U\u017cywanie zabaw czy gier, kt\u00f3re pomagaj\u0105 dzieciom zrozumie\u0107, co to s\u0105 emocje i jak je wyra\u017ca\u0107 w spos\u00f3b konstruktywny.<\/li>\n
        • Modelowanie pozytywnych zachowa\u0144 – nauczyciele i opiekunowie powinni by\u0107 wzorem do na\u015bladowania, pokazuj\u0105c, jak radzi\u0107 sobie z frustracj\u0105 i z\u0142o\u015bci\u0105 w zdrowy spos\u00f3b.<\/li>\n
        • Techniki rozwi\u0105zywania konflikt\u00f3w – nauka dzieci technik rozwi\u0105zywania spor\u00f3w, takich jak negocjacja, kompromis czy pro\u015bba o pomoc doros\u0142ego. Umo\u017cliwia to dzieciom samodzielne rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w.<\/li>\n
        • Interwencja w momencie incydentu – je\u015bli agresja ju\u017c wyst\u0105pi\u0142a, wa\u017cne jest, aby spokojnie, ale stanowczo interweniowa\u0107. Oddzieli\u0107 dzieci, kt\u00f3re si\u0119 k\u0142\u00f3c\u0105, i zapewni\u0107 im czas na uspokojenie si\u0119.<\/li>\n
        • Indywidualne podej\u015bcie – zrozumienie, \u017ce ka\u017cde dziecko jest inne i mo\u017ce potrzebowa\u0107 indywidualnego wsparcia. Mo\u017cliwe, \u017ce niekt\u00f3re dzieci do\u015bwiadczaj\u0105 trudno\u015bci emocjonalnych i wymagaj\u0105 dodatkowej uwagi ze strony doros\u0142ych.<\/li>\n
        • Zaj\u0119cia integracyjne – organizowanie aktywno\u015bci, kt\u00f3re promuj\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 i empati\u0119, takie jak wsp\u00f3lne zabawy, projekty artystyczne czy gry zespo\u0142owe.<\/li>\n
        • Wsparcie rodzic\u00f3w – rodzice powinni by\u0107 zaanga\u017cowani w proces wychowawczy. Warto organizowa\u0107 spotkania, na kt\u00f3rych omawiane b\u0119d\u0105 problemy zwi\u0105zane z agresj\u0105 oraz sposoby jej ograniczania.<\/li>\n
        • Obserwacja i analiza – regularne monitorowanie zachowa\u0144 dzieci i analizowanie sytuacji, kt\u00f3re prowadz\u0105 do agresji, aby lepiej zrozumie\u0107 jej przyczyny i m\u00f3c im zapobiega\u0107 w przysz\u0142o\u015bci.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
          \n

          Wa\u017cne jest, aby wszelkie dzia\u0142ania by\u0142y prowadzone w atmosferze akceptacji i wsparcia, co pozwoli dzieciom czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie i zrozumie\u0107, \u017ce agresja nie jest akceptowalnym sposobem wyra\u017cania emocji.<\/p>\n

          Jak udzieli\u0107 wsparcia rodzicom dzieci agresywnych?<\/strong><\/p>\n

          Wsparcie rodzicom dzieci z problemami agresji jest niezwykle wa\u017cne i wymaga podej\u015bcia z empati\u0105 oraz zrozumieniem. Oto kilka strategii, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 pomocne:<\/p>\n

            \n
          • S\u0142uchanie i empatia – umo\u017cliwienie rodzicom wyra\u017cenia swoich uczu\u0107 i obaw jest kluczowe. S\u0142uchaj ich bez os\u0105dzania, okazuj\u0105c zrozumienie dla trudnej sytuacji.<\/li>\n
          • Edukacja na temat agresji – pomoc rodzicom w zrozumieniu, \u017ce agresja mo\u017ce by\u0107 form\u0105 komunikacji emocjonalnej, stresu lub niepewno\u015bci dziecka. Umo\u017cliwienie poznania przyczyn agresji mo\u017ce pom\u00f3c w znalezieniu odpowiednich sposob\u00f3w radzenia sobie.<\/li>\n
          • Zach\u0119canie do wsp\u00f3\u0142pracy z nauczycielami – wsp\u00f3\u0142praca z nauczycielami i specjalistami w szkole mo\u017ce by\u0107 bardzo pomocna. Wsp\u00f3lne monitorowanie zachowania dziecka oraz strategii interwencyjnych mo\u017ce przynie\u015b\u0107 lepsze efekty.<\/li>\n<\/ul>\n
              \n
            • Zarz\u0105dzanie emocjami – uczenie rodzic\u00f3w, jak radzi\u0107 sobie ze swoimi emocjami w trudnych chwilach, mo\u017ce pom\u00f3c w stworzeniu spokojniejszego \u015brodowiska w domu.<\/li>\n<\/ul>\n
                \n
              • Komunikacja – podpowiedzi odno\u015bnie do skutecznej komunikacji z dzieckiem mog\u0105 by\u0107 bardzo pomocne. Uczenie ich, jak wyra\u017ca\u0107 emocje w spokojny spos\u00f3b oraz jak uczy\u0107 dziecko nazywania swoich emocji.<\/li>\n
              • Ustalanie granic – rodzice powinni wiedzie\u0107, jak ustala\u0107 jasne zasady i granice dotycz\u0105ce zachowania, a tak\u017ce konsekwencje przekraczania tych granic.<\/li>\n
              • Wspieranie umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142ecznych – sugestie dotycz\u0105ce zaj\u0119\u0107, kt\u00f3re mog\u0105 pom\u00f3c dziecku rozwija\u0107 umiej\u0119tno\u015bci spo\u0142eczne i radzenie sobie z konfliktami, mog\u0105 by\u0107 cenne. Zaj\u0119cia grupowe, terapie artystyczne czy sport mog\u0105 promowa\u0107 pozytywne zachowania.<\/li>\n
              • Szukaj\u0105c profesjonalnej pomocy – czasem konieczne mo\u017ce by\u0107 zaanga\u017cowanie psychologa, terapeuty lub innego specjalisty, kt\u00f3ry pomo\u017ce zar\u00f3wno dziecku, jak i rodzicom w radzeniu sobie z sytuacj\u0105.<\/li>\n<\/ul>\n
                  \n
                • Dbanie o siebie – rodzice powinni by\u0107 zach\u0119cani do dbania o w\u0142asne emocje i zdrowie psychiczne. Wsparcie ze strony przyjaci\u00f3\u0142, rodziny czy grup wsparcia mo\u017ce by\u0107 pomocne.<\/li>\n
                • B\u0105d\u017a wzorem do na\u015bladowania – samodzielne modelowanie pozytywnych zachowa\u0144 przez rodzic\u00f3w mo\u017ce by\u0107 dla dzieci inspiruj\u0105ce. Dzieci ucz\u0105 si\u0119 przez obserwacj\u0119, wi\u0119c wa\u017cne jest, aby rodzice sami stosowali zdrowe strategie radzenia sobie z frustracj\u0105 i konfliktami.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
                  \n

                  Ka\u017cde dziecko jest inne, wi\u0119c dostosowanie podej\u015bcia do indywidualnych potrzeb i sytuacji jest kluczowe.<\/p>\n

                  Co mo\u017ce zrobi\u0107 rodzic, kiedy wychowawca komunikuje, \u017ce dziecko by\u0142o agresywne?<\/strong><\/p>\n

                    \n
                  • Po pierwsze \u2013 nie szukajmy winnych. Celem rodzica nie mo\u017ce by\u0107 \u201eukaranie dziecka za z\u0142e zachowanie\u201d, tylko poznanie dynamiki tego zachowania i zapobieganie jego wyst\u0105pieniu w przysz\u0142o\u015bci. Warto zapozna\u0107 si\u0119 z rozdzia\u0142ami dotycz\u0105cymi niedopuszczania do trudnych zachowa\u0144 oraz ustalania zasad i konsekwencji z ksi\u0105\u017cki Artura Ko\u0142akowskiego i Agnieszki Pisuli \u201eSpos\u00f3b na trudne dziecko\u201d.<\/li>\n
                  • Warto dowiedzie\u0107 si\u0119 o kontekst ca\u0142ego zdarzenia oraz na czym polega\u0142a agresja dziecka. Zapyta\u0107 si\u0119 nauczyciela o to, jak zareagowa\u0142 w danej sytuacji i jaki efekt to przynios\u0142o. Zapyta\u0107 nauczyciela, jakie by\u0142y jego zdaniem powody takiego zachowania dziecka.<\/li>\n
                  • Wskazane jest tak\u017ce przyjrzenie si\u0119 reakcjom dziecka w \u015brodowisku domowym. Mo\u017ce w domu tak\u017ce bywa agresywne? Mo\u017ce stosuje niew\u0142a\u015bciwe strategie dzia\u0142ania i ma na to przyzwolenie? Doro\u015bli cz\u0119sto przymykaj\u0105 oko na niew\u0142a\u015bciwe zachowania dzieci; zachowania te z kolei nie umkn\u0105 uwadze r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w i w \u015brodowisku przedszkolnym mog\u0105 stanowi\u0107 pow\u00f3d konfliktu. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 zmienianie przez dziecko zasad podczas zabawy z rodzicem lub oszukiwanie podczas gry (dziecko chce wygra\u0107), kt\u00f3re w kontakcie z r\u00f3wie\u015bnikami nie tylko szybko zostan\u0105 wychwycone, ale najprawdopodobniej doprowadz\u0105 do k\u0142\u00f3tni.<\/li>\n
                  • Rodzic powinien tak\u017ce przyjrze\u0107 si\u0119 sobie, swoim reakcjom oraz zachowaniu innych domownik\u00f3w. Mo\u017ce dziecko bierze z kogo\u015b przyk\u0142ad? Mo\u017ce przywyk\u0142o do pewnych zachowa\u0144 (np. przeklinania) i s\u0105 one dla niego norm\u0105?<\/li>\n
                  • Z dzie\u0107mi trzeba rozmawia\u0107. Pyta\u0107 o przedszkole, o koleg\u00f3w i kole\u017canki, o rado\u015bci i smutki, ka\u017cdego dnia powinni\u015bmy mie\u0107 czas na rozmowy z naszymi dzie\u0107mi. Dzieciom trzeba tak\u017ce czyta\u0107 ksi\u0105\u017cki i rozmawia\u0107 o ich tre\u015bci.<\/li>\n
                  • Warto ogl\u0105da\u0107 bajki razem z dzie\u0107mi i tak\u017ce rozmawia\u0107 o tym, co zobaczyli\u015bcie. Powinno si\u0119 zwraca\u0107 uwag\u0119 na to, co dzieci ogl\u0105daj\u0105. Nie w\u0142\u0105cza\u0107 w ich obecno\u015bci program\u00f3w przeznaczonych dla starszych.<\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n
                    \n

                    W przypadku zachowa\u0144 agresywnych wa\u017cne jest natychmiastowe reagowanie. Aby utrwali\u0107 po\u017c\u0105dane spo\u0142ecznie sposoby reagowania wprowadzane przez wychowawc\u00f3w podczas zaj\u0119\u0107; aby wygasi\u0107 zachowania nieadekwatne i zaopatrzy\u0107 dziecko w trwa\u0142e zasoby u\u0142atwiaj\u0105ce mu funkcjonowanie w spo\u0142ecze\u0144stwie, konieczna jest wsp\u00f3\u0142praca przedszkola z rodzicami. Radzenie sobie z agresj\u0105 w grupie przedszkolnej wymaga skoordynowanych dzia\u0142a\u0144 nauczycieli, rodzic\u00f3w i specjalist\u00f3w. Kluczowe jest stworzenie atmosfery akceptacji, wdra\u017canie program\u00f3w edukacyjnych oraz rozwijanie umiej\u0119tno\u015bci interpersonalnych dzieci. Dzi\u0119ki tym dzia\u0142aniom mo\u017cliwe jest zminimalizowanie sytuacji agresywnych oraz promowanie zdrowych interakcji w\u015br\u00f3d najm\u0142odszych.<\/p>\n

                     <\/p>\n

                    Literatura<\/p>\n

                      \n
                    1. Haug-Schnabel G., \u201eAgresja w przedszkolu\u201d, Wydawnictwo Jedno\u015b\u0107, Kielce 2001<\/li>\n
                    2. Ko\u0142akowski A., Pisula A., \u201eSpos\u00f3b na trudne dziecko\u201d, Gda\u0144skie Wydawnictwo Psychologiczne, Gda\u0144sk 2011<\/li>\n
                    3. Certyfikowane szkolenie \u201eJak radzi\u0107 sobie z agresj\u0105 w\u015br\u00f3d uczni\u00f3w? \u2013 trening zast\u0119powania agresji\u201d<\/li>\n<\/ol>\n

                      Opracowa\u0142a<\/p>\n

                      Kinga Januszek<\/p>\n<\/div>\n

                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      \n

                      ,,Bezpieczne dzieci w sieci<\/strong>\u00a0„<\/strong><\/p>\n

                      * Rozmawiaj z dzieckiem o tym, czego nie mo\u017ce robi\u0107 w Internecie:<\/strong><\/p>\n

                      – popro\u015b, aby nie rozmawia\u0142o i nie umawia\u0142o si\u0119 z nieznajomymi osobami. Wa\u017cne, aby wiedzia\u0142o, \u017ce nigdy nie ma pewno\u015bci , kto jest \u201e po drugiej stronie\u201d;<\/p>\n

                      – popro\u015b te\u017c, aby nie udost\u0119pnia\u0142o nigdzie i nikomu swoich danych osobowych, takich jak: imi\u0119, nazwisko, adres zamieszkania, numer telefonu, adres szko\u0142y, czy innych miejsc, w kt\u00f3rych si\u0119 znajduje lub planuje przebywa\u0107.<\/p>\n

                      * Pami\u0119taj, aby podczas korzystania z sieci stosowa\u0107 zasad\u0119 ograniczonego zaufania. Wyt\u0142umacz dziecku, jak wa\u017cne jest informowanie rodzic\u00f3w o tym co robi w Internecie.<\/strong><\/p>\n

                      \u00a0<\/strong><\/p>\n

                      Czy wiesz, jakie zagro\u017cenia mog\u0105 czyha\u0107 w Internecie na Twoje dziecko?<\/strong><\/p>\n

                      Jest wiele i trzeba im zapobiega\u0107. Poni\u017cej\u00a0 jest\u00a0 lista dzia\u0142a\u0144, dzi\u0119ki kt\u00f3rym zadbasz o bezpiecze\u0144stwo swojej pociechy.<\/p>\n

                      1.Na urz\u0105dzeniach, z kt\u00f3rych korzysta twoje dziecko zainstaluj blokad\u0119 rodzicielsk\u0105. Uniemo\u017cliwi mu to wej\u015bcie na niebezpieczne strony w Internecie;<\/p>\n

                      2.Miej na oku, co ogl\u0105da Twoje dziecko, np. na twoim telefonie.<\/p>\n

                      3.Po\u015bwi\u0119caj mu wi\u0119cej czasu, wsp\u00f3lne zabawy czy czytanie ksi\u0105\u017cek pozwoli dziecku na zabawy i nie b\u0119dzie ci\u0105gle chcia\u0142o siedzie\u0107 z nosem w Internecie.<\/p>\n

                      *<\/strong>Je\u015bli Twoje dziecko posiada profil w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, zadbaj o to, aby mie\u0107 do niego dost\u0119p. Uwra\u017cliw je\u00a0 na to, aby nie udost\u0119pnia\u0142o zbyt wielu informacji na sw\u00f3j temat oraz prywatnych zdj\u0119\u0107.<\/strong><\/p>\n

                      \u00a0<\/strong><\/p>\n

                      * Zadbaj o aktywne programy antywirusowe. Ustrze\u017c swoje dziecko przed klikaniem w linki z niewiadomego pochodzenia.<\/strong><\/p>\n

                      \u00a0<\/strong><\/p>\n

                      \u00a0<\/strong><\/p>\n

                      Mo<\/strong>\u017c<\/strong>esz zrobi<\/strong>\u0107<\/strong> tyle i A\u017c tyle, aby uchroni<\/strong>\u0107<\/strong> swoje dziecko przed zagro<\/strong>\u017c<\/strong>eniami, jakie niesie Internet.<\/strong><\/p>\n

                      opracowa\u0142 :zesp\u00f3\u0142 do spraw edukacji i wychowania<\/p>\n

                      \n<\/div>\n

                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      <\/div>\n
                      ,,Gdy pojawia si\u0119 m\u0142odsze rodze\u0144stwo.”<\/b><\/span><\/div>\n

                      Starsze rodze\u0144stwo zazwyczaj cierpi na syndrom \u201ezdetronizowanego ksi\u0119cia\u201d. Przestaje by\u0107 w centrum uwagi; rodzice i dziadkowie nie rozpieszczaj\u0105 go ju\u017c jak dawniej, przytulaj\u0105c i g\u0142aszcz\u0105c, bo wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu po\u015bwi\u0119caj\u0105 nowo narodzonemu dziecku. Ta zmiana mo\u017ce doprowadzi\u0107 do powstania drobnych zaburze\u0144 emocjonalnych starszego dziecka a nawet problem\u00f3w z kontrolowaniem mi\u0119\u015bni zwieraj\u0105cych, z autonomi\u0105, z jedzeniem\u2026 W ten spos\u00f3b dziecko \u201eupomina si\u0119\u201d o swoje i usi\u0142uje zwr\u00f3ci\u0107 na siebie nasz\u0105 uwag\u0119. Nie powinni\u015bmy si\u0119 tym zbytnio przejmowa\u0107, bo to przej\u015bciowy stan; z czasem wszystko wr\u00f3ci do normy.<\/span><\/p>\n

                      Robi\u0119 si\u0119 zazdrosny<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

                      M\u00f3wi\u0105c o zazdro\u015bci, mamy na my\u015bli naturalne uczucie, jakiego doznaj\u0105 wszystkie dzieci w stosunku do swojego rodze\u0144stwa lub r\u00f3wie\u015bnik\u00f3w, domagaj\u0105c si\u0119 zwrotu swojego miejsca, bo czuj\u0105 si\u0119 zepchni\u0119te.<\/span><\/p>\n

                      Zazdro\u015b\u0107 zawsze jest obecna, cho\u0107 w r\u00f3\u017cnym nasileniu. To normalne, \u017ce dziecko, kt\u00f3re przez jaki\u015b czas mog\u0142o liczy\u0107 na bezwzgl\u0119dn\u0105 uwag\u0119 swoich rodzic\u00f3w i kt\u00f3rych mia\u0142o na wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107, odczuwa swojego rod\\aju \u201eb\u00f3l\u201d z chwil\u0105, kiedy rodzi si\u0119 jego brat i odkrywa, \u017ce teraz musi si\u0119 z nim dzieli\u0107 ca\u0142\u0105 uwag\u0105, kt\u00f3r\u0105 dotychczas kierowano WY\u0141\u0104CZNIE na NIEGO. I nie jest ju\u017c jedyn\u0105 osob\u0105, o kt\u00f3r\u0105 jego bliscy si\u0119 troszcz\u0105.<\/span><\/p>\n

                      Starasz si\u0119 przygotowa\u0107 swojego synka na narodziny nowego dziecka, ale kiedy nadchodzi ten moment,dziecko i tak czuje si\u0119 zaskoczone i najzwyczajniej w \u015bwiecie \u201ewybucha\u201d, bo nowy braciszek zaw\u0142adn\u0105\u0142 ca\u0142ym czasem \u201ejego\u201d rodzic\u00f3w. A na dodatek s\u0142yszy, \u017ce o braciszka trzeba si\u0119 troszczy\u0107 i rozpieszcza\u0107 go, bo jest malutki. Zatem dziecko zaczyna si\u0119 zastanawia\u0107 czy ono nie powinno sta\u0107 si\u0119 ma\u0142e i przesta\u0107 rosn\u0105\u0107, po to, aby traktowano je jak kiedy\u015b. Minie troch\u0119 czasu zanim starszy brat dostrze\u017ce zalety posiadania m\u0142odszego rodze\u0144stwa. Na pocz\u0105tku b\u0119dzie widzia\u0142 tylko to, co straci\u0142.<\/span><\/p>\n

                      Dlaczego musz\u0119 si\u0119 dzieli\u0107 moimi rodzicami?<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

                      To, \u017ce trzeba si\u0119 dzieli\u0107 uwag\u0105 rodzic\u00f3w, nie odnosi si\u0119 wy\u0142\u0105cznie do pierworodnego, cho\u0107 to on z pocz\u0105tku cierpi najbardziej. Starszy brat by\u0142 przez pewien czas pierwszym i jedynym dzieckiem. I to w nim jego rodzice i dziadkowie pok\u0142adali swoje nadzieje i oczekiwania. Zatem czuje, \u017ce ci\u0105\u017cy na nim poczucie odpowiedzialno\u015bci i odczuwa swego rodzaju wy\u017cszo\u015b\u0107 w ka\u017cdym swoim dzia\u0142aniu. Niekiedy nawet jest ona przesadna. Jego m\u0142odszy brat, chocia\u017c na pocz\u0105tku korzysta z wielu przywilej\u00f3w, zawsze pozostanie jednak tym najm\u0142odszym i nie wolno mu b\u0119dzie robi\u0107 pewnych rzeczy, zarezerwowanych dla jego starszego brata. St\u0105d ponownie pojawi si\u0119 zazdro\u015b\u0107, tym razem u najm\u0142odszego w rodzinie.<\/span><\/p>\n

                      Zazdro\u015b\u0107 pomi\u0119dzy rodze\u0144stwem wywo\u0142uj\u0105 sytuacje konfliktowe, kt\u00f3re niekiedy pomagaj\u0105 dzieciom rozwi\u0105zywa\u0107 problemy, z jakimi nieco p\u00f3\u017aniej spotkaj\u0105 si\u0119 w kontaktach z r\u00f3wie\u015bnikami lub z innymi grupami spo\u0142ecznymi, do kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 przynale\u017ce\u0107. Jest to proces przej\u015bciowy, proces nauki do momentu, a\u017c maluch odnajdzie swoje miejsce tak pod wzgl\u0119dem fizycznym, jak i emocjonalnym.<\/span><\/p>\n

                      W\u0142a\u015bciwe i niew\u0142a\u015bciwe zachowania rodzic\u00f3w<\/b><\/i><\/span><\/p>\n\n\n\n<\/colgroup>\n\n\n\n
                      NIE<\/b><\/span><\/td>\nTAK<\/b><\/span><\/td>\n<\/tr>\n
                      * Ci\u0105g\u0142e proszenie starszego brata, aby ust\u0119powa\u0107 m\u0142odszemu i przesadne oczekiwanie, \u017ce b\u0119dzie zaspokaja\u0142 jego potrzeby i pragnienia.<\/span><\/p>\n

                      * Dramatyzowanie, gdy starszy brat jest zazdrosny i przywi\u0105zywanie do tego wi\u0119kszej wagi ni\u017c wymaga tego sytuacja a tak\u017ce wyolbrzymianie jej wymiar\u00f3w.<\/span><\/p>\n

                      * Por\u00f3wnywanie rodze\u0144stwa i wzbudzanie rywalizacji pomi\u0119dzy nimi, poprzez wypowiadanie nieodpowiednich uwag, odnosz\u0105cych si\u0119 do stylu bycia dzieci lub ich zachowa\u0144.<\/span><\/p>\n

                      * Gniewanie si\u0119 i okazywanie nieprzejednanej postawy wobec regresu w rozwoju starszego brata.<\/span><\/p>\n

                      *Komentowanie innym doros\u0142ym, w obecno\u015bci starszego syna, jego trudno\u015bci adaptacyjnych, spowodowanych zazdro\u015bci\u0105 o m\u0142odsze rodze\u0144stwo.<\/span><\/p>\n

                      * Pouczanie dziecka bez mo\u017cliwo\u015bci dania mu szansy na wyra\u017cenie swojego samopoczucia, co sprzyja nerwowo\u015bci i wywo\u0142uje agresj\u0119.<\/span><\/td>\n

                      		* Mobilizowanie starszego brata, aby razem z wami opiekowa\u0142 si\u0119 m\u0142odszym rodze\u0144stwem, nie narzucaj\u0105c mu niczego, lecz proponuj\u0105c.<\/span><\/p>\n

                      * Uznanie zadro\u015bci za naturalne uczucie,wspieranie dziecka i okazywanie zrozumienia dla jego emocji<\/span><\/p>\n

                      * Bycie tolerancyjnym w obliczu regresji rozwojowej, do jakiej mo\u017ce doj\u015b\u0107; jest ona stanem przej\u015bciowym.<\/span><\/p>\n

                      * Serdeczne rozmowy ze starszym dzieckiem przezywaj\u0105cym trudne chwile; z up\u0142ywem czasu spodoba mu si\u0119, \u017ce ma m\u0142odszego braciszka, z kt\u00f3rym mo\u017ce si\u0119 bawi\u0107.<\/span><\/p>\n

                      * Okazywanie dziecku mi\u0142o\u015bci: pozw\u00f3l niech m\u00f3wi do ciebie i prowadzi z tob\u0105 dialog tyle czasu, ile tego potrzebuje.<\/span><\/p>\n

                      *Zwracanie uwagi na r\u00f3\u017cne osi\u0105gni\u0119cia dzieci; chwalenie ich.<\/span><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n

                      Opracowa\u0142 Zesp\u00f3\u0142 ds. promocji<\/i><\/span><\/p>\n

                      \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0 \u00a0<\/em><\/strong>\u00a0\u00a0\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n

                       <\/p>\n

                       <\/p>\n

                       <\/p>\n

                      \u00a0\u00a0DZIECI I ICH L\u0118KI<\/em><\/strong><\/p>\n

                      L\u0119ki s\u0105 u dzieci normalnym uczuciem; s\u0105 atawistyczne. Zwykle pojawiaj\u0105 si\u0119 okresowo pomi\u0119dzy 3 \u2013 6 r.\u017c. t.j na etapie, w kt\u00f3rym maluchy nie odr\u00f3\u017cniaj\u0105 rzeczywisto\u015bci od fikcji. Pod wp\u0142ywem bajek, film\u00f3w, opowie\u015bci, postaci i negatywnych do\u015bwiadcze\u0144, wyobra\u017caj\u0105 sobie r\u00f3\u017cne sytuacje, niekiedy nawet zupe\u0142nie fantastyczne, kt\u00f3re mog\u0105 wzbudza\u0107 w nich l\u0119k. Na to trzeba reagowa\u0107, by zapewni\u0107 dzieciom spok\u00f3j i poczucie bezpiecze\u0144stwa, otaczaj\u0105c je mi\u0142o\u015bci\u0105, okazuj\u0105c cierpliwo\u015b\u0107 i zrozumienie. Niekt\u00f3re l\u0119ki s\u0105 szkodliwe: zastraszaj\u0105, trapi\u0105\u00a0 (ciemno\u015b\u0107, ha\u0142asy, agresja). Inne maj\u0105 charakter \u201eedukacyjny\u201d: zapobiegaj\u0105 wypadkom, wzmagaj\u0105 czujno\u015b\u0107 (przechodzenie przez ulic\u0119, ogie\u0144, upadki, zwierz\u0119ta, obce osoby).W ten spos\u00f3b sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na proces nauki. Gdy dziecko dorasta i zdobywa do\u015bwiadczenie, zjawiska te ulegaj\u0105 modyfikacji. W przezwyci\u0119\u017caniu l\u0119k\u00f3w, niezwykle wa\u017cn\u0105 role odgrywa osobowo\u015b\u0107 i dojrza\u0142o\u015b\u0107. Aby m\u00f3c wspiera\u0107 maluchy w tych krytycznych chwilach, najpierw musimy pozna\u0107 dr\u0119cz\u0105ce ich l\u0119ki. Mo\u017cemy pom\u00f3c je przezwyci\u0119\u017cy\u0107, opowiadaj\u0105c jak my sami uporali\u015bmy si\u0119 z w\u0142asnymi l\u0119kami. W towarzystwie \u0142atwiej jest znosi\u0107 l\u0119ki i przezwyci\u0119\u017ca\u0107 je. Samotne borykanie si\u0119 z nimi jest przykre. Nigdy nie nale\u017cy zawstydza\u0107 dziecka z powodu odczuwanego l\u0119ku; raczej nale\u017cy je utwierdza\u0107 w post\u0119pach i wysi\u0142kach zmierzaj\u0105cych do jego pokonania. W przeciwnym razie, maluch b\u0119dzie si\u0119 zachowywa\u0107 z jeszcze wi\u0119ksz\u0105 rezerw\u0105 i nie zwr\u00f3ci si\u0119 do nas o pomoc. Dzieci\u0119ce l\u0119ki nie s\u0105 powodem do zbytniego zamartwiania si\u0119, lecz je\u015bli zak\u0142\u00f3c\u0105 normalny rozw\u00f3j dziecka lub urosn\u0105 do niebotycznych rozmiar\u00f3w (panika), w\u00f3wczas konieczna staje si\u0119 pomoc psychologa.<\/p>\n

                       <\/p>\n

                      Co robi\u0107?<\/em><\/strong><\/p>\n

                      –\u00a0 NIE strasz dziecka<\/p>\n

                      –\u00a0 NIE wy\u015bmiewaj go<\/p>\n

                      –\u00a0 NIE przesadzaj<\/p>\n

                      –\u00a0 NIE upokarzaj go<\/p>\n

                      –\u00a0 NIE ignoruj go<\/p>\n

                      –\u00a0 NIE dawaj mu do zrozumienia, \u017ce go nie doceniasz<\/p>\n

                      –\u00a0 NIE karz go<\/p>\n

                      –\u00a0 NIE zaszczepiaj w nim l\u0119k\u00f3w ani nie przyczyniaj si\u0119 do ich powstawania.<\/p>\n

                       <\/p>\n

                      opracowa\u0142:\u00a0 zesp\u00f3\u0142 ds. promocji<\/em><\/p>\n

                      \u00a0<\/em><\/p>\n

                       <\/p>\n

                       <\/p>\n

                      Brzydkie s\u0142owa<\/em><\/strong><\/p>\n

                      \u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n

                      Na przestrzeni pierwszych lat \u017cycia, m\u00f3wienie brzydkich s\u0142\u00f3w staje si\u0119 czym\u015b powszednim w rozwoju dziecka, bo ono traktuje to jak zabaw\u0119 i wie, ze tym skupi na sobie uwag\u0119. \u201eBrzydkie s\u0142owa\u201d jawi\u0105 si\u0119 maluchom jako co\u015b atrakcyjnego i w pewnym sensie \u2013 troch\u0119 niezdrowego; wszak s\u0142\u00f3w \u201ezakazanych\u201d u\u017cywaj\u0105 niekiedy doro\u015bli. Kiedy zaczynaj\u0105 zdawa\u0107 sobie z tego spraw\u0119 i kontrolowa\u0107 emocje, w\u00f3wczas wymawiaj\u0105 je przyciszonym g\u0142osem, \u017ceby ju\u017c po chwili zakrzykn\u0105\u0107:\u00a0 \u201eTak nie wolno m\u00f3wi\u0107! Prawda mamusiu?\u201d<\/p>\n

                      Gdy s\u0142yszymy jak z ust dziecka padaj\u0105 brzydkie s\u0142owa, reagujemy w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b – \u015bmiej\u0105c si\u0119, przesadnie je karc\u0105c, strasz\u0105c: \u201eZaklej\u0119 ci (zaszyj\u0119, umyj\u0119) buzi\u0119 lub pomijaj\u0105c milczeniem. Mo\u017cemy by\u0107 pewni, \u017ce je\u015bli po\u015bwi\u0119cimy temu zagadnieniu zbyt wiele uwagi (i niewa\u017cne czy nasza reakcja b\u0119dzie pozytywna czy negatywna), jedyne co osi\u0105gniemy, to utrwalimy tego typu s\u0142ownictwo w j\u0119zyku dziecka. Zatem wystarczy spojrze\u0107 na takie zachowanie jak na ka\u017cde inne i po\u015bwi\u0119ci\u0107 mu nale\u017cyt\u0105 uwag\u0119, ale bez przesady i dramatyzowania.<\/p>\n

                      Kilka cennych wskaz\u00f3wek:<\/em><\/strong><\/p>\n

                      –\u00a0 <\/em><\/strong>nauczmy nasze maluchy s\u0142ownictwa w\u0142a\u015bciwego na ka\u017cd\u0105 okazj\u0119;<\/p>\n

                      –\u00a0 pog\u0142\u0119biajmy zas\u00f3b s\u0142ownictwa, aby by\u0142o bogate i zr\u00f3\u017cnicowane; pomo\u017ce im to swobodnie si\u0119<\/p>\n

                      \u00a0\u00a0 wys\u0142awia\u0107 i w ostatnim momencie zst\u0119powa\u0107 \u201ebrzydkie s\u0142owo\u201d innymi<\/p>\n

                      –\u00a0 normy spo\u0142eczne pomog\u0105 zrozumie\u0107, jak du\u017ce znaczenie ma szacunek w ka\u017cdym miejscu<\/p>\n

                      \u00a0\u00a0 i w ka\u017cdym czasie;<\/p>\n

                      –\u00a0 nie dopu\u015b\u0107my do tego, aby wulgaryzmy wesz\u0142y do codziennego j\u0119zyka na sta\u0142e; najpierw dziecko<\/p>\n

                      \u00a0\u00a0 u\u017cywa ich dla uciechy, potem \u2013 aby zwr\u00f3ci\u0107 na siebie uwag\u0119, wreszcie wypowiada je<\/p>\n

                      \u00a0\u00a0 z przyzwyczajenia.<\/p>\n

                      –\u00a0 b\u0105d\u017amy szalenie ostro\u017cni, aby nie wymkn\u0119\u0142o nam si\u0119 \u201ebrzydkie s\u0142owo\u201d w obecno\u015bci dziecka;<\/p>\n

                      \u00a0\u00a0 dzieci w wieku 4- 6 lat na\u015bladuj\u0105 s\u0142ownictwo zas\u0142yszane w domu, a niezwykle atrakcyjne wydaj\u0105<\/p>\n

                      \u00a0\u00a0 im si\u0119 wulgaryzmy. Je\u017celi jednak nam si\u0119 wymknie, wystarczy si\u0119 u\u015bmiechn\u0105\u0107, przeprosi\u0107<\/p>\n

                      \u00a0\u00a0 i powiedzie\u0107: \u201eTo si\u0119 wi\u0119cej nie powt\u00f3rzy\u201d.<\/p>\n

                      –\u00a0 je\u015bli dziecko wypowiada wulgaryzmy prowokuj\u0105c doros\u0142ego, mo\u017cna mu dac do zrozumienia, \u017ce<\/p>\n

                      \u00a0\u00a0 nie mamy ochoty s\u0142ucha\u0107 tego rodzaju s\u0142\u00f3w a je\u015bli dziecko dalej chce si\u0119 nimi pos\u0142ugiwa\u0107, to<\/p>\n

                      \u00a0\u00a0 nie przy nas. Mo\u017cna odwr\u00f3ci\u0107 swoj\u0105 uwag\u0119 od dziecka, w\u0142\u0105czaj\u0105c telewizor, otwieraj\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119,<\/p>\n

                      \u00a0\u00a0 wykonuj\u0105c telefon itp. czynno\u015bci wskazuj\u0105ce na to, \u017ce nie jeste\u015bmy zainteresowani s\u0142uchaniem<\/p>\n

                      \u00a0\u00a0 jego \u201ebrzydkich s\u0142\u00f3w\u201d.<\/p>\n

                      opracowa\u0142:<\/em><\/p>\n

                      Zesp\u00f3\u0142 d\/s promocji<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                      CZYM JEST AGRESJA I JAK SOBIE Z NI\u0104 RADZI\u0106 W dzisiejszym \u015bwiecie stykamy si\u0119 z problemem agresji na wszystkich etapach edukacyjnych, r\u00f3wnie\u017c w przedszkolu. Przedszkole, w swojej wychowawczej roli, stara…<\/p>\n

                      czytaj wi\u0119cej…<\/a><\/div>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"two_page_speed":[],"footnotes":""},"class_list":["post-1029","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/pp32wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1029","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/pp32wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/pp32wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pp32wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/pp32wloclawek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1029"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/pp32wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1029\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3526,"href":"https:\/\/pp32wloclawek.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1029\/revisions\/3526"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/pp32wloclawek.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1029"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}